FastAPI: Xây dựng REST API với Python nhanh và hiện đại

Django REST Framework tốt, nhưng nếu bạn cần tốc độ phát triển nhanh, auto-generated docs, và async out-of-the-box — FastAPI là câu trả lời. Được xây dựng trên Starlette và Pydantic, FastAPI là một trong những framework Python được star nhiều nhất trên GitHub.

Tại Sao FastAPI?

Nhanh: Hiệu năng ngang Node.js và Go nhờ async
Ít code hơn: Validation, serialization tự động qua type hints
Docs miễn phí: Swagger UI và ReDoc tự sinh từ code
Type safety: Editor autocomplete, bắt lỗi từ compile time

Cài Đặt Và Hello World

pip install fastapi uvicorn

# main.py
from fastapi import FastAPI

app = FastAPI()

@app.get("/")
def root():
    return {"message": "Hello, FastAPI!"}

# Chạy server
uvicorn main:app --reload

Mở http://localhost:8000/docs — Swagger UI đã sẵn sàng, không cần config thêm gì.

Pydantic Models — Validation Tự Động

from pydantic import BaseModel, EmailStr
from typing import Optional

class PostCreate(BaseModel):
    title: str
    content: str
    excerpt: Optional[str] = None
    published: bool = False

@app.post("/posts", status_code=201)
def create_post(post: PostCreate):
    # FastAPI tự validate kiểu dữ liệu
    # Nếu sai → trả 422 với chi tiết lỗi
    return {"id": 1, **post.model_dump()}

Path Params Và Query Params

from fastapi import Query

@app.get("/posts/{post_id}")
def get_post(post_id: int):  # tự convert string → int
    return {"id": post_id}

@app.get("/posts")
def list_posts(
    page: int = Query(default=1, ge=1),
    size: int = Query(default=10, le=100),
    status: str = "published"
):
    return {"page": page, "size": size, "status": status}

Dependency Injection

from fastapi import Depends, HTTPException, status
from fastapi.security import HTTPBearer

security = HTTPBearer()

def get_current_user(token = Depends(security)):
    # Verify token
    if not verify_token(token.credentials):
        raise HTTPException(
            status_code=status.HTTP_401_UNAUTHORIZED,
            detail="Token không hợp lệ"
        )
    return decode_token(token.credentials)

@app.get("/me")
def get_me(user = Depends(get_current_user)):
    return user

Async Endpoints

import httpx

@app.get("/github/{username}")
async def get_github_user(username: str):
    async with httpx.AsyncClient() as client:
        response = await client.get(
            f"https://api.github.com/users/{username}"
        )
        return response.json()

Kết Nối Database Với SQLAlchemy

from sqlalchemy.ext.asyncio import AsyncSession, create_async_engine
from sqlalchemy.orm import sessionmaker

engine = create_async_engine("postgresql+asyncpg://user:pass@localhost/db")
AsyncSessionLocal = sessionmaker(engine, class_=AsyncSession)

async def get_db():
    async with AsyncSessionLocal() as session:
        yield session

@app.get("/posts")
async def list_posts(db: AsyncSession = Depends(get_db)):
    result = await db.execute(select(Post))
    return result.scalars().all()

FastAPI không phải là replacement cho Django — nó giải quyết bài toán khác: microservices, internal APIs, và những project cần type safety từ đầu. Chọn đúng công cụ cho đúng bài toán.

Kết Luận

FastAPI có learning curve thấp cho ai đã biết Python. Điểm mạnh nhất là auto-generated docs và type validation — hai thứ thường tốn nhiều thời gian nhất khi viết API. Bước tiếp theo: tìm hiểu Alembic cho database migrations và pytest-asyncio cho testing async code.

FastAPI — Xây Dựng REST API Hiện Đại Với Python